Een belangrijk instrument dat de gemeente in staat stelt regie te krijgen op ontwikkellocaties waar de gemeente nog niet afdoende grondposities heeft, is het vestigen van een voorkeursrecht conform de Omgevingswet. Dit instrument zorgt ervoor dat, wanneer een grondeigenaar zijn of haar perceel wil verkopen, de gemeente het eerste recht van koop krijgt. Het dwingt eigenaren dus niet tot verkoop, maar voorkomt speculatie met gronden op plekken waar de gemeente het algemeen belang probeert te dienen door nieuwe, betaalbare woningen op de markt te brengen.
Dit instrument is door de raad ingezet op de ontwikkellocaties Rijnpark fase 1, Schaapsdrift en de Heijenoordseweg West. Recentelijk (februari 2026) heeft de raad het voorkeursrecht op het terrein van Rijnpark fase 2 bestendigd.