Samenvatting en overzicht van het jaarverslag 2025
Arnhem is een stad die blijft veranderen. In 2025 zagen we dat overal terug. In nieuwe woningen die gebouwd werden. In pleinen die groener werden. In buurthuizen waar meer mensen elkaar ontmoetten. In scholen waar extra aandacht was voor kinderen die dat nodig hebben.
Tegelijk werkt Arnhem aan een aantal grote opgaven die de komende jaren bepalend zijn voor de ontwikkeling van de stad. De woningbouwopgave blijft groot en vraagt om nieuwe locaties en versnelling van de bouw. Met de ontwikkeling van de Spoorzone ontstaat ruimte voor duizenden woningen, nieuwe werkplekken en voorzieningen. Ook de energietransitie vraagt om ingrijpende keuzes in hoe we wonen, werken en ons verplaatsen. Daarnaast werken we aan een toekomstbestendig sociaal domein en investeren we via het Nationaal Programma Arnhem-Oost langdurig in betere kansen voor inwoners. Tegelijk vernieuwen en verduurzamen we schoolgebouwen in de stad via het Integraal Huisvestingsplan.
Deze opgaven vragen veel van de stad, van onze partners en van de gemeentelijke organisatie. 2025 was dan ook een spannend jaar. Zeker omdat de kosten voor zorg en bouw hoog bleven, er nog steeds een tekort aan woningen was en we weten dat gemeenten vanaf 2026 minder geld krijgen van het Rijk. Dat vraagt om scherpe keuzes.
Toch hebben we in 2025 niet stilgezeten. Samen met inwoners, ondernemers en partners hebben we gewerkt aan een stad die eerlijker, groener en sterker wordt. In dit verslag leest u wat we hebben gedaan, wat goed ging en waar we tegenaan liepen.
Duurzaam
Arnhem wil in 2050 klimaatneutraal zijn. We zetten daarom onverminderd in op een inclusieve energietransitie. We sturen op minder energieverbruik, meer duurzame opwek en sterke lokale energiesystemen, en stimuleren bedrijven en mobiliteit om te verduurzamen. Daarbij nemen we regie op versnelling en innovatie, met specifieke aandacht voor kwetsbare inwoners die geraakt worden door stijgende energiekosten. Samen met Arnhemmers werken we aan structurele CO ₂ -reductie en een toekomstbestendige stad.
Klimaat en Energie
Steeds meer Arnhemmers hebben hun woning beter geïsoleerd. Energiecoaches hielpen bewoners met tips om energie te besparen. Ook buurtteams hielpen mensen met kleine aanpassingen in huis. Dit is belangrijk, zeker voor inwoners met een laag inkomen.
We plaatsten meer laadpalen voor elektrische auto’s. Ook kwamen er meer deelauto’s. Toch blijft verkeer een grote bron van uitstoot. En het stroomnet zit vol. Daardoor kunnen sommige plannen voor zonnepanelen of nieuwe aansluitingen niet snel genoeg doorgaan. Dat is een probleem waar veel gemeenten mee te maken hebben.
Wonen
Er is nog steeds een groot tekort aan woningen in Arnhem. Om de druk op de Arnhemse woningmarkt te verlichten hebben we elk jaar ongeveer duizend nieuwe woningen nodig. Het aantal woningen dat in 2025 is opgeleverd bleef achter bij deze ambitie. Bouwkosten zijn hoog en personeel is schaars. Toch zijn meerdere projecten gestart of afgerond, zoals de start van de bouw van het Cobercokwartier, de bouw van appartementen aan de Kronenburgsingel en de oplevering van een deel van het Schuytskwartier.
We zetten nadrukkelijk in op betaalbaar wonen voor iedereen. In het Zijdekwartier worden 600 woningen gerealiseerd waarvan 30% sociale huur en 20% betaalbaar (koop of huur). In wijken waar het aanbod eenzijdig is, sturen we op meer balans in woningtypen en prijsklassen. Zo werken we aan gemengde, leefbare wijken en een woningmarkt die beter aansluit bij de behoefte van starters, gezinnen, studenten en senioren.
Leefomgeving
Een fijne stad heeft niet alleen woningen nodig, maar ook groen en schone lucht. In 2025 hebben we straten vergroend en schoolpleinen aangepast. In meerdere wijken zijn bomen geplant en speelplekken vernieuwd. We letten bij nieuwe plannen op voldoende groen in de buurt. Meer bomen zorgen voor schaduw in warme zomers. Dat is goed voor de gezondheid.
Groen
Arnhem werkt aan een groene, bereikbare en economisch sterke stad waarin ruimtelijke ontwikkeling bijdraagt aan leefkwaliteit voor mens en dier met ruimte voor flora en fauna. We geven prioriteit aan ontmoeting in parken en wijkgroen, versterken biodiversiteit en maken de stad klimaatbestendig. Tegelijkertijd werken we aan veilige en duurzame mobiliteit, toekomstbestendige werklocaties en zorgvuldige gebiedsontwikkeling, onder meer in het centrum en de Spoorzone. Zo bouwen we stap voor stap aan een inclusieve stad waarin wonen, werken, bereikbaarheid en natuur in balans zijn.
Bereikbaarheid
We werken aan een stad waar lopen en fietsen makkelijk en veilig is. In 2025 zijn meerdere straten aangepast voor betere verkeersveiligheid. Rond scholen zijn maatregelen genomen om het veiliger te maken voor kinderen. Openbaar vervoer blijft belangrijk. We blijven hierover in gesprek met regionale partners.
Tegelijk merken we dat veel mensen nog afhankelijk zijn van de auto. Dat verandert niet van de ene op de andere dag. Het Duurzaam Mobiliteitsplan geeft richting aan deze geleidelijke omslag, waarbij we stap voor stap toewerken naar een stad waarin duurzame vormen van vervoer steeds vanzelfsprekender worden.
Economie
In 2025 hebben we de Arnhemse economie gericht versterkt, met duurzaamheid, innovatie en brede welvaart als uitgangspunt. Met de gebiedsvisie Innovatief Maakdistrict Arnhem, investeringen in campussen en gerichte talentprogramma’s bouwen we verder aan onze positie als Energy hotspot en aan voldoende toekomstbestendig werk. Tegelijk verbinden we economische groei aan een vitale binnenstad, sterke werklocaties en de uitvoering van Arnhem Circulair, zodat economie en leefkwaliteit elkaar versterken.
Ruimtelijke ontwikkeling
Arnhem groeit en dat vraagt om gerichte, duurzame stadsontwikkeling. Vanuit de Omgevingsvisie 2040 sturen we op voldoende woningen, sterke werklocaties en een gezonde leefomgeving in balans met groen en voorzieningen. We werken aan nieuwe plannen voor het centrum en de Spoorzone, waar ruimte ontstaat voor wonen, werken en groen, met oog voor bestaande bedrijven.
Groen en voorzieningen vormen het fundament voor een prettig leven in de stad. We investeren in parken, wijkgroen en klimaatadaptieve openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeting, beweging en verkoeling. Daarnaast zorgen we voor voldoende en bereikbare voorzieningen, zoals scholen, zorg, sport, cultuur en ontmoetingsplekken. Deze voorzieningen zijn essentieel voor leefbare wijken, versterken sociale samenhang en zorgen dat inwoners dichtbij huis kunnen leren, werken en ontspannen.
Tegelijk implementeren we de Omgevingswet en werken we toe naar één samenhangend omgevingsplan dat beleid en uitvoering beter verbindt. Daarbij houden we aandacht voor luchtkwaliteit, bodem, geluid en externe veiligheid, zodat de stad aantrekkelijk, veilig en gezond blijft voor huidige en toekomstige inwoners.
Kansrijk
Een sterke stad begint bij gelijke kansen voor al haar inwoners. In 2025 hebben we concrete stappen gezet om die kansen in Arnhem te versterken. We investeerden extra in onderwijs in kwetsbare wijken, pakten schooluitval actief aan en organiseerden zorg dichter bij huis, zodat inwoners sneller passende ondersteuning krijgen. We vernieuwden sportvoorzieningen, vergrootten de toegankelijkheid van activiteiten en besteedden extra aandacht aan de mentale gezondheid van jongeren. In meerdere wijken versterkten we ontmoetingsplekken en pakten we overlast samen met partners gericht aan. Tegelijk blijven armoede, werkloosheid en personeelstekorten om blijvende en gerichte inzet vragen.
Onderwijs
We zien dat sommige kinderen met een achterstand beginnen op school. Daarom investeren we extra in kwetsbare wijken. Scholen, welzijn en gemeente werken samen om kinderen beter te ondersteunen. Met het Integraal Huisvestingsplan (IHP) werken we aan toekomstbestendige, duurzame en gezonde schoolgebouwen die goed onderwijs mogelijk maken.
Omdat basisvaardigheden landelijk onder druk staan, zetten we samen met onderwijs- en maatschappelijke partners in op taalontwikkeling en het tegengaan van laaggeletterdheid. Daarnaast werken we regionaal en lokaal aan het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, zodat jongeren hun opleiding kunnen afronden en hun kansen vergroten.
Zorg
De vraag naar zorg blijft groot, vooral in de jeugdzorg en ondersteuning thuis. We versterken de samenwerking in de wijken, zodat we hulp beter op elkaar afstemmen, eerder signaleren en sneller passende ondersteuning kunnen bieden. Tegelijk staat de zorgsector landelijk onder druk door personeelstekorten. Inwoners merken dit soms in wachttijden of beperkte beschikbaarheid van ondersteuning.
Gezondheid en Sport
Een goede gezondheid is de basis om mee te doen in onze stad. Daarom investeren we in sport, bewegen en een gezonde leefstijl voor alle Arnhemmers, met extra aandacht voor kinderen en kwetsbare groepen. In 2025 vernieuwden we meerdere sport- en beweegplekken, zoals het skatepark Blauwe Golven en diverse 3x3-basketbalvelden, en breidden we het aanbod in de openbare ruimte uit. Via programma’s als JOGG en GO! stimuleerden we gezond eten, mentale gezondheid en een rookvrije omgeving.
Met sportevenementen zoals de TeamNL Sport Experience en de Tour of Holland en met wijkgerichte activiteiten maakten we sport zichtbaar en toegankelijk voor een breed publiek.
Veiligheid
Veiligheid is een basisbehoefte die veel inzet blijft vragen. Het aantal meldingen en registraties van (drugs)criminaliteit, explosies, autobranden en gevaarlijke en angstaanjagende situaties zijn in Arnhem veel hoger dan in andere steden en nemen toe. Wij zetten met politie, handhaving en jongerenwerk daar dagelijks stevig op in. Geopolitieke veranderingen zorgen voor een stijging van zowel het aantal demonstraties als incidenten, dreigementen en geweld. Het merendeel van de evenementen verliep rustig, maar een deel van de demonstraties vraagt veel inzet. Tot slot blijkt in toenemende mate dat een deel van de jonge vluchtelingen die lang in procedure zitten, geen perspectief of tijdsbesteding hebben en zonder toezicht van ouders hier verblijven, vatbaar zijn voor criminaliteit en de georganiseerde misdaad. Ook dit vraagt veel van het toezicht op straat en de persoonsgerichte aanpak die wij inzetten.
Welzijn in de wijken
Elke wijk is anders. Daarom werken we wijkgericht. In meerdere buurten zijn bewoners actief betrokken bij plannen voor hun omgeving. In verschillende wijken zijn ontmoetingsplekken versterkt. Buurthuizen en vrijwilligers spelen daar een belangrijke rol in het faciliteren van verbinding en ontmoeting.
Nationaal Programma Arnhem-Oost (NPAO)
Het Nationaal Programma Arnhem-Oost is een langjarige maatschappelijke belofte van 18 jaar, gericht op structurele verbetering van kansen voor bewoners. We investeren niet alleen in het wegwerken van achterstanden, maar vooral in het duurzaam versterken van talentontwikkeling, leefbaarheid, gezondheid, veiligheid en toekomstperspectief. Het Nationaal Programma Arnhem-Oost werkt vanuit een brede alliantie van partners, waaronder maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen, corporaties, bedrijfsleven, veiligheidspartners, bewoners en overheden. De gemeente Arnhem is initiatiefnemer en dragende partner, maar opereert nadrukkelijk als gelijkwaardige partner binnen de alliantie.
Verbonden
Een sterke stad vraagt om verbinding tussen inwoners, organisaties en bedrijven. In Arnhem werken we aan een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen en zich veilig voelt. In 2025 hebben we ingezet op cultuur als verbindende kracht, op betere ondersteuning bij geldzorgen en op begeleiding naar werk. We hebben vluchtelingen opgevangen en ondersteund en extra aandacht besteed aan ouderen en mensen met een beperking. Discriminatie en uitsluiting pakken we actief aan, zodat Arnhem een stad blijft waar ruimte is voor ieders identiteit en talent.
Cultuur
Kunst en cultuur verbindt mensen en de waarde voor de samenleving is groot. In 2025 bereikten we jongeren via cultuureducatie op school (zoals het Pr8-programma en Cultuureducatie met Kwaliteit) en via gratis buitenschoolse cultuurprogramma’s. Alle Arnhemmers kunnen op zaterdagen gratis naar Museum Arnhem. We werken aan de vernieuwing van het Stadstheater. Met Introdans en Theater Oostpool zijn in afstemming met de provincie Gelderland stappen gezet voor hun toekomstige repetitiegebouwen. De Kronenburgsingel 20, waar nu de winkel van Kamera Express is gevestigd, is aangewezen als meest geschikte locatie voor het cultuurcentrum in Arnhem-Zuid. Er was aandacht voor erfgoed en voor kunst in de wijken. Met de Uitgangspuntennota Cultuurbeleid 2025 – 2028 Standplaats Arnhem is de koers voor de komende jaren vastgesteld.
Participatie en armoedebestrijding
Meer inwoners vroegen hulp bij geldzaken. We hebben regelingen beter onder de aandacht gebracht. Sommige toeslagen worden nu automatisch toegekend. Zo voorkomen we dat mensen geld mislopen. Ook namen we in 2025 de schuldhulpverlening en vroegsignalering in eigen beheer, waardoor we inwoners sneller en integraler kunnen begeleiden bij geldzorgen en schulden. We helpen inwoners richting werk met begeleiding en subsidies voor werkgevers.
Welzijn en Inclusie
We versterken de sociale basis in onze wijken, zodat inwoners elkaar kunnen ontmoeten, ondersteunen en waar nodig laagdrempelig hulp vinden. Om de veerkracht in de stad te vergroten ondersteunen we initiatieven, faciliteren we ontmoeting en verbinden we welzijn en zorg.
We hebben vluchtelingen en statushouders opgevangen en ondersteund, zetten in op de beweging van maatschappelijke opvang naar wonen en besteden extra aandacht aan ouderen en mensen met een beperking. Discriminatie en uitsluiting pakken we actief aan, zodat iedereen zich veilig en vrij kan voelen in Arnhem.
Bestuur, dienstverlening en financiën
In 2025 investeerden we in betere participatie, rondde het burgerberaad Duurzaam Warm Wonen af en bereidden we de participatieverordening voor. De gemeenteraad stelde de Dienstverleningsvisie 2025-2030 vast. We verbeterden de telefonische bereikbaarheid, werkten aan verdere digitalisering van processen en versterkten de samenwerking binnen de organisatie. Tegelijkertijd blijven we scherp sturen op een solide en toekomstbestendige financiële positie.
Tot slot
De combinatie van woningbouw, energietransitie, sociale opgaven en gebiedsontwikkelingen vraagt om stevige inzet van de gemeente. Op verschillende plekken in de organisatie leidt dit tot druk op capaciteit en middelen. Daarnaast werd 2025 gekenmerkt door een ingrijpende brand in het centrum van de stad. Inwoners verloren hun woning en ondernemers werden geconfronteerd met aanzienlijke schade. Naast het persoonlijke en materiële leed leidde dit ook tot vertraging in projecten en extra inzet van de organisatie.
Tegelijkertijd is er voortgang geboekt. Inwoners merken dat misschien niet altijd in cijfers, maar wel in hun eigen omgeving: verbeterde openbare ruimte, voorzieningen in de wijk en ondersteuning waar dat nodig is. De opgaven blijven groot, maar Arnhem blijft samen met inwoners en partners werken aan een stad waar het prettig wonen en leven is.
Financieel resultaat
We sluiten het jaar 2025 af met een positief financieel resultaat. Bij Turap 2 2025 werd een resultaat na mutaties in de reserves verwacht van € 18,1 miljoen. Nu bij de jaarrekening blijkt dit resultaat hoger te zijn, namelijk € 26,8 miljoen. Voorgesteld wordt om dit positieve resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Hiermee wordt de lijn van de afgelopen jaren, waarin het eigen vermogen toeneemt voortgezet.
Deze toename van het eigen vermogen blijkt ook uit onderstaande tabel waarin het verloop van de reserves zichtbaar is:
Omschrijving | Algemene | Bestemmings | Totaal |
|---|---|---|---|
reserve | reserves | ||
Bedragen x € 1.000 | |||
Saldo 31-12-2024 | 67.332 | 244.080 | 311.412 |
Gerealiseerd resultaat voorgaand boekjaar | 6.388 | 0 | 6.388 |
Saldo 01-01-2025 | 73.720 | 244.080 | 317.800 |
Gerealiseerde toevoegingen | 2.118 | 109.871 | 111.989 |
Gerealiseerde onttrekkingen | 0 | -91.195 | -91.195 |
Saldo 31-12-2025 | 75.838 | 262.756 | 338.594 |
Gerealiseerd resultaat boekjaar | 26.829 | 0 | 26.829 |
Saldo 01-01-2026 | 102.667 | 262.756 | 365.424 |
In bovenstaande tabel blijkt dat 2024 ook een positief resultaat liet zien welke aan de reserves is toegevoegd. Hierdoor begonnen we het boekjaar met een eigen vermogen (het totaal van de algemene reserve en de bestemmingsreserves) van € 317,8 miljoen. Door de mutaties in de reserves gedurende 2025 en het resultaat van 2025 neemt dit toe met € 47,6 miljoen, waardoor het eigen vermogen uitkomt op € 365,4 miljoen.
In het jaarverslag is per programma uiteengezet waardoor de belangrijkste afwijkingen tussen realisatie en begroting worden veroorzaakt. Hieruit blijkt dat het veelal gaat om incidentele afwijkingen, waarvan een groot deel wordt toegevoegd aan de bestemmingsreserves. Dit geldt bijvoorbeeld voor de resultaten zorg waardoor gedurende 2025 in totaal € 11,2 miljoen aan de BR WMO en jeugdzorg is toegevoegd en de resultaten van het grondbedrijf die in 2025 tot een toevoeging van € 5,1 miljoen aan de bestemmingsreserves voor grondexploitaties hebben geleid. Daarbij komt dat de raad bij de begroting 2026 heeft besloten dat jaarlijks maximaal € 6 miljoen van het niet begrote jaarresultaat aan de BR stadsontwikkelfonds wordt toegevoegd, mits dit past binnen de door de raad gestelde kaders. in 2025 is hieraan voldaan en heeft de toevoeging van €6 miljoen aan de BR Stadsontwikkelfonds plaatsgevonden. In totaal is er per saldo € 18,7 miljoen aan de bestemmingsreserves toegevoegd in 2025. Zie voor een overzicht van alle mutaties in de tabel 'verloopstaat bestemmingsreserves' in de jaarrekening.
Het benodigde weerstandsvermogen stijgt naar € 88,2 miljoen (2024: € 80,4 miljoen). de beschikbare weerstandscapaciteit stijgt eveneens naar €132,7 miljoen (2024: € 98,5 miljoen). De weerstandsfactor komt hierdoor uit op 1,5. Dit is hoger de weerstandsfactor vanuit de primitieve begroting 2025 (1,2) en de jaarstukken 2024 (1,2). De weerstandsfactor drukt uit in welke mate de gemeente in staat is om de gevolgen van risico's op te vangen, zonder dat het beleid of de uitvoering daarvan in gevaar komt. De solvabiliteitsratio komt uit op 31% ten opzichte van 21% bij de primitieve begroting 2025. Het tot stand komen van de weerstandsfactor, solvabiliteitsratio en de ontwikkeling van de totale financiële positie wordt nader toegelicht in de paragraaf Risicomanagement en weerstandsvermogen.
In 2025 zijn de risico's die samenhangen met het grondbedrijf sterk toegenomen, met name door de risico's voor de grondexploitatie Spoorzone Arnhem Oost (onderdeel Rijnpark) en Nijmeegseweg. De omvang van de bestemmingsreserves samenhangend met de grondexploitatie is per 31 december 2025 niet hoog genoeg om alle risico's van het grondbedrijf te dekken. Als gevolg hiervan wordt een deel van de risico's gedekt door de algemene reserve. Deze dekking is meegenomen in de berekening van de weerstandsfactor. Een verdere toelichting is opgenomen in de paragraaf Risicomanagement en weerstandsvermogen en de paragraaf Grondbeleid.
In de jaarstukken is de rechtmatigheidsverantwoording door het college afgegeven. Hieruit blijkt dat er sprake is van onrechtmatigheden, met name op het onderdeel begrotingshechtmatigheid. Op basis van de afspraken met de raad is het overgrote gedeelte hiervan acceptabel. In de paragraaf bedrijfsvoering is hiervoor een verdere toelichting opgenomen.