In het huidige beleid is Omgekeerd Inzamelen het basisprincipe voor de inzameling van huishoudelijk afval in Arnhem. Door dit systeem kunnen inwoners van Arnhem hun afval goed scheiden. Er is een uitgebreid netwerk van ondergrondse verzamelcontainers voor restafval, PBD (plastic verpakkingen, blik en drinkpakken) en papier en bovengrondse verzamelcontainers voor GFE (groente-, fruit- en etensresten) in de stad aanwezig. Een deel van de herbruikbare reststromen (PBD, GFE, papier) worden bij laagbouw met behulp van minicontainers (kliko’s) aan huis opgehaald. Voor de inzameling van grofvuil zijn er twee afvalbrengstations en rijden we rond met de Milieubak. In het stationsgebied werken we met een ondergronds afvaltransport systeem (OAT). Hieronder wordt op de verschillende onderdelen nader ingegaan.
(Ondergrondse) verzamelcontainers
De eerste ondergrondse containers zijn in de jaren negentig geplaatst. Het overgrote deel van het containerbestand is geplaatst in de periode van uitrollen van omgekeerd inzamelen: 2015-2019. In totaal staan er ruim 2400. De afschrijvingstermijn die gehanteerd wordt is 10 jaar. De technische levensduur ligt in praktijk vaak hoger. Sinds 1 januari 2023 voeren we jaarlijks een veiligheidskeuring uit op alle verzamelcontainers ongeacht het bouwjaar. Op deze manier voldoen we aan de nieuwste eisen en kunnen we de veiligheid nog beter borgen.
In het nieuwe contract voor onderhoud, reiniging en levering vinden we ook de basis voor een nieuw en herzien beheerssysteem. Dit systeem is in 2025 opgezet en voor het overgrote deel gevuld met recente gegevens.
Bovengrondse GFE containers
Vanaf 2020 zijn ruim 200 bovengrondse containers voor de inzameling van groente, fruit en etensresten (GFE) op hoogbouwlocaties geplaatst. Naar aanleiding van vragen over de optimale toegankelijkheid door de APCG (Arnhems Platform voor Chronisch zieken en Gehandicapten) is er een proef uitgevoerd met een lagere en beter toegankelijke container. Op basis van dit onderzoek gaan we verder met het uitrollen van het stads dekkende netwerk van GFE containers bij hoogbouw. Dit doen we met een lagere container dan het huidige type. Deze nieuwe container is toegankelijker voor mensen in een handgeduwde rolstoel. Voor deze container is in 2024 een aanbestedingstraject gestart. Deze aanbesteding is door complexiteit en bezwaren uitgelopen. Afronding van het aanbestedingsproces en de start van de uitrol van de nieuwe toegankelijke verzamelcontainers voor GFE bij de hoogbouw staat nu gepland in het tweede kwartaal van 2026.
Minicontainers
De vervanging en uitbreiding van minicontainers die bij laagbouw worden gebruikt, is opgenomen in de dienstverleningsovereenkomst met de inzamelaar. De aanschafkosten voor nieuwe containers is opgenomen in de exploitatie. Voor de komende jaren wordt voor deze inzamelmiddelen geen grote uitbreiding voorzien.
Ondergronds Afval Transportsysteem (OAT )
In het gebied rond het Centraal Station is het Ondergronds Afval Transportsysteem operationeel. Het onderhoud aan deze installaties is meerjarig belegd bij een in 2025 via een Europese aanbesteding belegd bij een nieuwe aannemer. Noodzakelijk onderhoud aan het Ondergronds Afval Transportsysteem is voorzien in de meerjaren investeringsplanning.
Planning en resultaat
Het reguliere onderhoud aan de inzamelmiddelen wordt planmatig uitgevoerd. Ten aanzien van de geplande investeringen kan het volgende worden opgemerkt.
Ondergrondse verzamelcontainers
De nieuwe veiligheidskeuring van ondergrondse containers heeft in 2023 geleid tot de conclusie dat er vervangingsinvesteringen nodig zijn. In de jaren 2024-2027 is € 1,3 miljoen per jaar gereserveerd voor verder noodzakelijke vervangingsinvesteringen van de ondergrondse verzamelcontainers. De stijgende kapitaallasten volgend uit deze investeringen zijn opgenomen in deze begroting en worden doorberekend in de afvalstoffenheffing.
GFE containers bij hoogbouw Om op alle hoogbouwlocaties een GFE container te plaatsen is een investeringsbudget van € 1,1 miljoen gereserveerd
Afvalbrengstation (ABS) Er is een investeringsbudget van € 1,77 miljoen gereserveerd voor nieuwbouw van of aanpassingen aan de twee ABS-en. Met vertraging is in 2024 een haalbaarheidsonderzoek naar een Circulair Ambachtscentrum (CA) gestart. Dit onderzoek is in 2025 afgerond. Een circulair ambachtscentrum is in principe mogelijk in Arnhem maar niet op één van de locaties van de huidige afvalbrengstations. In 2024 en 2025 is gezocht naar een nieuwe afvalinzamelaar nadat PreZero in 2024 liet weten te stoppen met de inzameling van huishoudelijk afval in Nederland en in Arnhem. Dit brengt onzekerheid met zich mee over de ontwikkelingen op ons ABS in Noord. Omdat er onvoorzien meer ondergrondse containers vervangen moest worden op basis van keuringen en het feit dat investeringen in nieuwbouw van een ABS of circulair ambachtscentrum op korte termijn niet realistisch zijn, is besloten investeringsruimte te gebruiken voor ondergrondse containers. Een krediet van ruim €500.000 blijft beschikbaar voor het regulier onderhoud en aanpassen en moderniseren van de afvalbrengstations.
Toekomstige ontwikkelingen
In juni 2022 is de Afvalkoers 2022-2026 “Arnhem Schoner” vastgesteld. In 2024 heeft het eerste Arnhemse burgerberaad plaatsgevonden over afval. Het burgerberaad heeft 29 adviezen aangenomen. Deze zijn in het najaar van 2024 getoetst op praktische en juridische haalbaarheid en de financiële aspecten zijn in kaart gebracht. Het college heeft de adviezen verwerkt in een uitvoeringsagenda die na een verlengd bestluitvormingsproces, op 17 december 2025 door de gemeenteraad is vastgesteld. Eén van de maatregelen voorziet in het opnieuw afsluiten van de verzamelcontainers voor restafval en PBD. Hiervoor is een investeringsbudget van €2,5 miljoen vastgesteld voor 2026.