Risicomanagement en weerstandsvermogen

In dit deel van de paragraaf wordt ingegaan op de benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit en de daarmee samenhangende weerstandsfactor:

• de gemeentelijke risico's die gevolgen kunnen hebben voor de financiële positie zijn opnieuw beoordeeld, waar nodig aangepast en aangevuld. Voor het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit maken we vervolgens gebruik van een simulatie met een zekerheidspercentage van 90%;
• de omvang van de reserves, waarvan is afgesproken dat deze de beschikbare weerstandscapaciteit vormen, is bepaald;
• door de beschikbare weerstandscapaciteit (reserves als buffer) te delen door de benodigde weerstandscapaciteit (risico's) wordt de weerstandsfactor berekend.  

Het volgende plaatje illustreert dit:

Het totaalbeeld ziet er als volgt uit:

Benodigde weerstandscapaciteit
Het risicoprofiel wordt bepaald door te inventariseren welke risico's er bestaan en de financiële effecten in te schatten wanneer ze zich voor doen. Voor het bepalen van de benodigde weerstandscapaciteit maken we vervolgens gebruik van een simulatie met een zekerheidspercentage van 90%. De totaal benodigde weerstandscapaciteit bij dit jaarverslag bedraagt € 88,2 miljoen en is ten opzichte van de vorige actualisatie bij de Begroting 2026 met € 8,3 miljoen gestegen.

1. Gemeentebrede risico’s
De aan te houden buffers voor de gemeentebrede risico's zijn bij dit jaarverslag € 27,9 miljoen, € 2,3 miljoen lager dan bij de Begroting 2026. Er zijn 100 gemeentebrede risico's (Begroting 2026: 108), waarvan 33 ongekwantificeerd en 11 geheim. Voor de geheime risico's geldt dat openbaarmaking zou kunnen leiden tot het schaden van de economische en financiële belangen van de gemeente. De geheime risico's zijn opgenomen in een geheime bijlage bij dit jaarverslag.

Een overzicht van de tien belangrijkste gemeentebrede risico's die met name bepalend zijn voor de financiële omvang van de benodigde weerstandscapaciteit is opgenomen in het vervolg van deze paragraaf.

2. Risico's grondbedrijf
Het risicoprofiel van het grondbedrijf wordt jaarlijks geactualiseerd bij de Financiële Jaarrapportage Projecten (FJP) die tegelijkertijd met het jaarverslag wordt gemaakt. De aan te houden buffers voor de risico’s van het grondbedrijf zijn bij dit jaarverslag € 60,4 miljoen, € 10,6 miljoen hoger dan bij het jaarverslag 2024. Voor een verdere toelichting op het risicoprofiel wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid .

Beschikbare weerstandscapaciteit
De totale beschikbare weerstandscapaciteit is bij dit jaarverslag gestegen met € 34,2 miljoen ten opzichte van de stand bij het jaarverslag 2024 en bedraagt € 132,7 miljoen.

1. Algemene reserve
De omvang van de algemene reserve bedraagt bij dit jaarverslag, na de toevoeging van € 6 miljoen aan de bestemmingsreserve Stadsontwikkelfonds, € 102,7 miljoen. Het verloop van de algemene reserve wordt toegelicht in het onderdeel Het jaar 2025 in minder dan 2025 woorden .

Dotatie BR Stadsontwikkelfonds
Bij de Begroting 2026 heeft de raad besloten jaarlijks 50 procent van het niet begrote jaarresultaat aan de bestemmingsreserve Stadsontwikkelfonds toe te voegen, met een maximum van € 6 miljoen. En dit alleen te doen indien de weerstandsfactor gedurende de looptijd van de meerjarenbegroting niet onder de 1,0 ligt en door deze winstneming niet daalt ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting.
In 2025 is voldaan aan deze kaders. Het niet begrote jaarresultaat is € 14,7 miljoen, waardoor € 6 miljoen van het resultaat aan de bestemmingsreserve Stadsontwikkelfonds kan worden toegevoegd, waarna het niet begrote jaarresultaat na deze toevoeging € 8,7 miljoen bedraagt. De weerstandsfactor komt na deze toevoeging uit op 1,5 en valt dus binnen de afgesproken kaders.

2. Weerstandscapaciteit grondbedrijf
De omvang van de weerstandscapaciteit van het grondbedrijf bedraagt bij dit jaarverslag € 29,0 miljoen. De ontwikkeling van de weerstandscapaciteit van het grondbedrijf wordt in de paragraaf Grondbeleid  toegelicht. De weerstandscapaciteit van het grondbedrijf is ontoereikend voor het afdekken van de risico’s van het grondbedrijf. Er wordt voor ruim € 31 miljoen beslag gelegd op de algemene reserve.

3. Onvoorzien en strikt onvermijdbaar
De post onvoorzien en strikt onvermijdbaar is in 2025 voor € 1 miljoen ingezet als beschikbare weerstandscapaciteit.

Weerstandsfactor
De weerstandsfactor komt bij dit jaarverslag uit op 1,5. Dit is boven het uitgangspunt van 1,4 zoals vastgelegd in de Financiële verordening.