Met wie werken we samen

Arnhem

Besloten Vennootschap

S09 Gezondheid en sport

Het Sportbedrijf voert het sportbeleid uit. Arnhem stimuleert en faciliteert bewegen en sporten en Arnhem, voor een beter welzijn van de stad.

Gemeente Arnhem

De gemeente Arnhem is 100% aandeelhouder van de BV Sportbedrijf Arnhem. Als aandeelhouder is de gemeente Arnhem lid van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders. Het mandaat om als aandeelhouder op te treden is door het college neergelegd bij de concerndirecteur.

De gemeente Arnhem heeft het volledige eigendom.

Per 01-01-2025             €

Per 31-12-2025             €

Per 01-01-2025             €

Per 31-12-2025            €

Gerealiseerd   2025      €

Gerealiseerd   2025      €

Het Sportbedrijf werkt meer samen in de regio en vergroot haar eigen inkomsten. Er lijkt structureel een tekort te zijn op de begroting, doordat kosten door inflatie en gemeentelijke indexering van subsidie uit de pas lopen. Dit wordt grotendeels opgevangen door het verhogen van eigen inkomsten. De komende tijd moet uitwijzen of ingrijpen nodig zal zijn.

Middel

Sturing
Het Sportbedrijf is de grootste uitvoerder van het sportbeleid van de gemeente Arnhem. Bij de verzelfstandiging van het Sportbedrijf, zijn vanuit de gemeente als opdrachtgever en eigenaar van het Sportbedrijf, afspraken gemaakt over de informatie- en stuurmogelijkheden voor de gemeente. Voor 2025 gaven we op dezelfde wijze als voorgaande jaren sturing aan het Sportbedrijf. Onderdeel van die sturing is het subsidieproces aan het Sportbedrijf. Dat bestaat uit een gezamenlijke, integrale, uitvraag aan het Sportbedrijf. Gevolgd door een subsidieaanvraag en een gezamenlijke (door sportbeleid, TLO en BC) beoordeling van de aanvraag. Door het jaar heen houden we aan de hand van kwartaalrapportages inhoudelijk en financieel vinger aan de pols wat betreft de voortgang. Ten slotte volgt vaststelling aan de hand van het jaarverslag en de jaarrapportage. Tegelijkertijd voert de gemeente als aandeelhouder ook regelmatig gesprekken met het Sportbedrijf door middel van aandeelhoudersvergaderingen. De dagdagelijkse aansturing gebeurt vanuit de bestuursadviseur sport die fungeert als ambtelijk opdrachtgever en de integraliteit van de opdracht aan het Sportbedrijf bewaakt.

Financieel
Het Sportbedrijf heeft in 2025 een negatief resultaat behaald. Dit komt doordat de kosten va het Sportbedrijf significant harder stijgen dan de gemeentelijke subsidie. Het tekort blijft beperkt omdat tegelijkeritjd het Sportbedrijf haar eigen inkomsten ook sterk verhoogd heeft. Het exacte bedrag van het tekort is op dit moment nog niet bekend, maar zal naar verwachting rond de €230.000,- liggen. Dit zal opgevangen worden door interen op het Eigen Vermogen. Daarmee daalt het EV onder de gewenste grens. Dit vormt een risico voor Sportbedrijf en gemeente. Er zal vinger aan de pols gehouden worden of het negatieve resultaat structureel is. Indien dit zo blijkt te zijn zullen er keuzes gemaakt moeten worden qua dienstverlening en/of financiering. Over het algemeen ziet het financiële beeld er op dit moment goed uit. Er is weliswaar een klein tekort, maar dit is minder dan 1% van de totale omzet. Dit neemt niet weg dat er bij eventueel langdurig structureel verlies ingegrepen moet worden. Deze balans wordt eind 2026 opgemaakt.

Samenwerking
We naderen 10 jaar verzelfstandiging van het Sportbedrijf. De samenwerking tussen gemeente en het Sportbedrijf is zeer goed te noemen. Het Sportbedrijf en de gemeente Arnhem weten elkaar goed over en weer te vinden. We gaan in 2026 een start maken met de evaluatie van 10 jaar verzelfstandiging, waarbij we de huidige situatie zullen afzetten tegen de doelen van de verzelfstandiging.

Arnhem

Gemeenschappelijke regeling

S01 Veiligheid; S07 Zorg; S09 Gezondheid en sport

In deze regeling participeren (inclusief Arnhem) 15 gemeenten. Het betreft hier een wettelijk aangewezen organisatie met taken op het terrein van de brandweer (hulpverlening), volksgezondheid en rampenbestrijding. Veiligheid en gezondheid zijn in de regio de kerntaken.

15 gemeenten (inclusief Arnhem) participeren in de gemeenschappelijke regeling.

Burgemeester Ahmed Marcouch is voorzitter en lid van het algemeen bestuur en het dagelijks bestuur. Daarnaast vindt er besluitvorming in de bestuurscommissies plaats. Burgemeester Ahmed Marcouch maakt deel uit van het (dagelijks) bestuur.

De gemeente Arnhem  draagt bij aan de exploitatie van de gemeenschappelijke regeling.  Over de wijze waarop de bijdrage over de deelnemende gemeenten is verdeeld zijn per onderdeel specifieke afspraken gemaakt en vastgelegd.

Per 01-01-2025             €

Per 31-12-2025             €

Per 01-01-2025             €

Per 31-12-2025            €

Gerealiseerd   2025      €

Gerealiseerd   2025      €

Volksgezondheid
Voor de Coronacrisis is geconstateerd dat GGD Gelderland-Midden een minimaal ingerichte organisatie is. De beschikbare capaciteit was in 2019 al onvoldoende en zorgde voor een tekort aan veranderkracht. De coronapandemie maakte dat de constatering van destijds naar de achtergrond verdween. Ook legde de coronapandemie de kwetsbaarheden in de dienstverlening bloot. Om te voorkomen dat een noodmaatregel, zoals het afschalen bij Jeugdgezondheidszorg in 2022, nogmaals wordt ingezet, zijn in 2024 stappen gezet binnen het traject ‘toekomstbestendige GGD’. Dit traject gaat over de onderdelen algemene gezondheidszorg (AGZ) en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Hierin zorgen we voor een GGD die de basis op orde heeft en zodanig is ingericht dat deze toekomstbestendig is.

Binnen de algemene gezondheidszorg zijn de onderdelen gezonde leefomgeving, werken aan gezondheid bij inwoners, gezondheidsbescherming tijdens rampen en voorbereiden op gezondheidsdreigingen verder uitgewerkt. Deze uitwerking vraagt een structurele verhoging van de regionale inwonersbijdrage ten behoeve van AGZ van zo’n €1.700.000 per jaar vanaf 2025. Binnen de jeugdgezondheidszorg heeft een nadere uitwerking plaatsgevonden over de toekomstbestendige inrichting van de JGZ en het werk van de JGZ professional. Deze uitwerking vraagt een structurele verhoging van de regionale inwonersbijdrage ten behoeve van JGZ van zo’n €1.900.000 per jaar vanaf 2025.

Brandweer/Crisisbeheersing
Er is bijna permanente maatschappelijke spanning en hybride dreigingen die vanwege de onderlinge verbondenheid en verwendheid in toenemende mate onze samenleving kunnen ontwrichten. Partijen werken steeds vaker en langer in opgeschaalde modus aan acute cries. Dit vraagt veel van crisisorgansiaties in termen van ad-hoc inzet, flexibiliteit, capaciteit en financiën.

N.a.v. de evaluatie Wet veiligheidsregio's heeft het kabinet eind 2022 besloten extra te investeren in crisisbeheersing en brandweerzorg. Middels de BDUR uitkering zou VGGM een bedrag van 1,4 miljoen vanaf 2023 oplopend tot ongeveer 2,6 miljoen in 2026 ontvangen. Dit is bedoeld voor de versterking van crisisbeheersing, informatiepositie en inrichten van Knooppunt Coördinatie Rijk – Regio (KCR2).
Er is toenemende druk op de beschikbaarheid van zorg door krapte arbeidsmarkt en verhoogde vraag als gevolg van toename kwetsbare burgers in thuissituaties en steeds ouder wordende groep ouderen. Dit vraag aandacht voor continuïteit van de 24-uurs crisisorganisatie.

In het kader van de elektrificatie om ons heen en de klimaatverandering, investeert VGGM in de Veilige Energietranisitie en Gebiedsgerichte aanpak Natuurbrandbeheersing. Daarnaast is door inwerkingtreding van de Omgevingswet ook een Meldingsplicht ontstaan voor Wonen met zorg. Dit vraagt extra toezichtcapaciteit. Daarnaast zorgt de wet er ook voor dat van de brandweer steeds meer wordt gevraagd om flexibel in te spelen op maatschappelijke ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld ondermijning en illegaliteit.

Er is een ontwikkeling gaande naar een flexibele en adaptieve brandweer- en crisisorganisatie die snel kan opschalen bij grote en langdurige incidenten en die inspeelt op nieuwe veiligheidsrisico’s. Ook is de weerbare en veerkrachtige samenleving een steeds groter wordend thema, waar de Veiligheidsregio ook een centrale rol in gaat spelen met de gemeenten. Dit vraagt om extra investeringen, terwijl er nog onduidelijkheid is over de precieze financiering hiervan vanuit het Rijk.

Beter bedrijfsvoeren  
Op basis van een extern benchmarkonderzoek is gebleken dat de bedrijfsvoering van VGGM versterking nodig heeft, want deze is nu onder gemiddeld en kwetsbaar georganiseerd.

In een programmaplan heeft de directie voorgesteld om in de komende 4 jaar minimaal toe te groeien naar de gemiddelde personele overhead voor Veiligheidsregio’s (18,8%), zoals blijkt uit de Berenschot rapportage. Op basis van deze rapportage en uitgaande van het huidige percentage van personele overhead, denkt de directie van VGGM € 4.000.000 structureel nodig te hebben.

In 2023 is VGGM gestart met het versterken van de organisatie door het ingezette programma Samen.Beter.Bedrijfsvoeren. Het doel van het programma is de veranderslag van taakgericht naar procesgericht werken en denken. Een belangrijk onderdeel hiervan is de implementatie van een applicatieplatform en vernieuwing van de systemen ter ondersteuning van de bedrijfsvoering processen zoals HRM, financiën en inkoop. Daarnaast is er gestart met het herinrichten van de organisatie en het actualiseren van processen.  
Als onderdeel van de besparingsopgave is voor 2025 de stijging van de bedrijfsvoeringkosten met €1mio bijgesteld en tegelijkertijd te getemporiseerd voor zowel 2025 als 2026 met €0,5mio. Of er in 2027 of verder alsnog middelen nodig zijn, wordt in 2026 afgewogen.

Middel

De veiligheids- en gezondheidsregio Gelderland Midden is een wettelijk aangewezen regeling waarin wordt samengewerkt met 15 verschillende gemeenten. De taken zijn onder verdeeld in een vijftal programma's (crisisbeheersing, brandweerzorg, GGD, ambulancezorg en bedrijfsvoering). VGGM wijst in haar (ontwerp)begroting 2026 op de volgende risico's:
•   Besparingsopgave vanuit gemeenten, wat gepaard kan gaan met hoger financieel risico voor gemeenten.
•   Arbeidsontwikkelingen, waaronder een krappe arbeidsmarkt, vergrijzing en vitaliteit.
•   Ziekteverzuim en werkdruk.
•   Grotere druk op zorg- en veiligheidsketen (weerbaarheid) en afnemende budgetten (vanuit het Rijk bezuiniging op SPUK en BDUR-gelden en besparingen gemeente).
•   Maatschappelijke ontwikkelingen en geopolitieke dreigingen.

In het kader van de besparingsopdracht vanuit gemeenten werkt VGGM nu uit op welke wijze daar invulling aan kan worden gegeven. Voor 2025 en 2026 zit de besparing van 2% (zoals verzocht door gemeenten) in financieel technische oplossingen:
•   Begroten van hogere rentebaten
•   Begroten van lagere kapitaallasten
•   Begroten van hogere opbrengst verkoop afgestoten materieel
•   Temporiseren versterkingsprogramma Samen Beter Bedrijfsvoeren

De beheersing van bovenstaande risico's is vooral gericht op het actief verbinden van de gemeentelijke belangen. Het regionaal controllersoverleg en de Financiële Commissie die regelmatig bijeen komen vervullen hierin een belangrijke adviesrol, ook ten aanzien van de P&C-producten van de VGGM. Daarnaast wordt er actief samengewerkt bij bestuurlijke opdrachten. Per programma is door de VGGM een doelenboom opgesteld waarbij tevens de belangrijkste risicofactoren en migranten zijn genoemd.

Aan de hand van de zogenaamde 'kans x effect'-methode wordt jaarlijks door VGGM een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijke risico’s en een kwantificering daarvan. Bij benadering wordt er een indicatie gegeven van het voor de organisatie benodigde weerstandsvermogen. Dit weerstandsvermogen wordt gevormd door de totale impact van de gekwantificeerde risico’s te relateren aan de weerstandscapaciteit (zijnde het beschikbare eigen vermogen).

Daarnaast ontvangen de deelnemende gemeenten gedurende het jaar tussenrapportages van VGGM waarin wordt stilgestaan bij de actuele ontwikkelingen en de verwachtingen met betrekking tot de risico's worden beschreven.

De burgemeester is lid van het dagelijks bestuur en het algemeen bestuur van VGGM. Ook heeft de burgemeester zitting in de Bestuurscommissie Veiligheid en de wethouder publieke gezondheid in de Bestuurscommissie Gezondheid.

Vanwege het delegeren van taken van het AB naar de Bestuurscommissies, komt het AB nog slechts tweemaal per jaar samen. De BC Veiligheid & Gezondheid komen beiden vijf keer per jaar samen. Dat geldt ook voor het Dagelijks Bestuur. Onderwerp van gesprek is onder andere de P&C-cyclus. Begrotingen en jaarrekeningen worden daar vastgesteld. Ook inhoudelijke ontwikkelingen/ risico's worden daar gedeeld.

Ondersteunende ambtenaren adviseren de burgemeester en wethouder als het gaat om de inhoud van de agenda. Deze ondersteunende ambtenaren zijn ook aangesloten op het controllersoverleg zoals eerder genoemd.

De raad krijgt de mogelijkheid om een zienswijze uit te brengen ten aanzien van de begroting en de jaarrekening van VGGM. Eventuele financiële risico’s worden opgenomen in gemeentelijke risicoprofiel. In de afgelopen jaren is gebleken dat deze beheersstrategie volstaat.